اخبار داغفرهنگی

واکنش کاربران به حذف تصویر دختران از کتاب های درسی و عکس های طراحی شده جایگزین

واکنش کاربران به حذف تصویر دختران از کتاب های درسی و عکس های طراحی شده جایگزین به جای طرح فعلی جلد کتاب درسی کودکان به همراه جزئیات. کوتاه مدتی پس از انتشار خبر حذف دختران از روی جلد کتاب ریاضی سوم دبستان، نسیم بهاری، تصویرگر جلد این کتاب در صفحه اینستاگرام خود با اشاره به اینکه «این طرح را چند سال پیش برای کتاب ریاضی سوم دبستان کشیده بودم»، گفت که طرح اصلی هم کلی ممیزی [سانسور] خورد و اجازه ندادند یکی از دخترها بالای درخت باشد.!

تصویر دختران از کتاب های درسی
تصویر دختران از کتاب های درسی

کوتاه مدتی پس از انتشار خبر حذف دختران از روی جلد کتاب ریاضی سوم دبستان، نسیم بهاری، تصویرگر جلد این کتاب در صفحه اینستاگرام خود با اشاره به اینکه «این طرح را چند سال پیش برای کتاب ریاضی سوم دبستان کشیده بودم»، گفت که طرح اصلی هم کلی ممیزی [سانسور] خورد و اجازه ندادند یکی از دخترها بالای درخت باشد.!

خانم بهاری گفت که در طرح اولیه جلد کتاب ریاضی سوم دبستان نیز مقام‌های وزارت آموزش و پرورش در چند جا  گفته بودند که انگار یکی از دخترهای روی جلد در حال رفتن به سمت یکی از پسرهاست تا بغلش کند، پس «طرح را اصلاح کنید»!

نسیم بهاری در ادامه توضیحات خود در این باره گفته است:  «این طرح را چند سال پیش برای کتاب ریاضی سوم دبستان کشیده بودم»، گفت که طرح اصلی هم کلی ممیزی [سانسور] خورد و اجازه ندادند یکی از دخترها بالای درخت باشد».

تصویرگر و طراح روی جلد این کتاب تاکید کرد که برایش باور نکردنی است که بدون اطلاع او و به همین راحتی در طرح روی جلد کتاب ریاضی سوم دبستان دست برده و دخترها را از این طرح حذف کرده‌اند

وزارت آموزش و پرورش، تصویر دختران را از روی جلد کتاب ریاضی سوم دبستان حذف کرد

این در حالی که  نامدارترین ریاضی‌دان ایرانی طی چند دهه اخیر در جهان، مریم میرزاخانی است که به عنوان اولین ایرانی برنده مدال فیلدز  شد. این کتاب در «دفتر تالیف کتابهای درسی عمومی و متوسطه نظری» سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش به چاپ رسیده است.

جواد حسینی که سرپرستی وزارت آموزش و پرورش را به مدت دو ماه  بر عهده داشت با انتقاد از کلیشه‌های جنسیتی گفت: «در پژوهشی که حدود ۱۰ سال پیش با رویکرد بررسی کلیشه‌های جنسیتی در کتاب‌های درسی تمام مقاطع تحصیلی انجام دادم به این نتیجه رسیدم که ۷۰ درصدکتاب‌های درسی به لحاظ تصاویر، اسامی، پدید آورندگان، نقش‌های کلیدی، ابزاری و بسیاری از موارد دیگر مردانه است».

چهار دهه است که حکومت ایران به تغییرات و  حذف و سانسور ایدئولوژیک و سیاسی در کتاب‌های درسی مشغول است.

عادل برکم،‌ فعال صنفی معلمان و کارشناس آموزش و پرورش،‌ نیز در باره حذف تاریخ واقعی ایران از کتب درسی گفته بود: تاریخ و حوادث «تجاوز روسیه به خاک ایران» را از کتب درسی حذف کرده اند و این اقدامی در جهت «تطهیر» روسیه در ذهن کودکان ایران است.

در مواردی نیز عبارت «تبریز، این شهر کهن، مرکز فرماندهی خط مقدم دفاع در برابر دست‌درازی‌های همسایه شمالی ایران، یعنی روسیه بود»، در چاپ جدید کتاب درسی حذف شد، عبارت «سپاه روس‌» در کتب درسی جایگزین عبارت «روس‌ها» شد وعبارت «دیری نگذشت پرچم روس‌ها در خاک آغشته به خون بی‌گناهان به اهتزاز درآمد» نیز حذف و به جای آن عبارت «دیری نگذشت که این منطقه به تصرف سپاه روس درآمد»، جایگزین شد.

واکنش کاربران اجتماعی:

💬 ببین باز هم زود قضاوت کردیم. نگو می‌خواستند تصویر رو خلوت کنن تصادفی دستشون خط خورده فقط تصویر دخترها رو از بیخ و بن پاک کردن بعد هم به رسم یادبود جاشون گل کاشتن…

💬 از منظر هنری و روان شناختی طراحی روی جلد کتاب‌ها، وقتی منظره شلوغی داریم، دخترها فضای نبستا بیشتری رو اشغال می‌کنند و ناچارا بایستی حذف بشند.

💬 اگر مقامات حرف نزنند، چه می‌شود؟
یعنی فکر می‌کنند چنین توضیحاتی از سوی مردم قابل قبول خواهد بود؟

💬کاش وقتی توجیه می‌کنند و از منظر هنری، زیبایی‌شناسی و روانشناسی می‌گویند از منظر شعور و حافظه مردم و جامعه‌شناسی غافل نباشند.
کاش به دلیل ذهن بیمار آن دوستان، حداقل سکوت می‌کردید؛ عذرخواهی به کنار

💬 نسیم بهاری، طراح جلد قبلی کتاب ریاضی سوم دبستان در اینستاگرامش نوشته:
این طرح رو فکر می‌کنم سال نود‌ و دو برای کتاب ریاضی سوم دبستان کشیده بودم. … برام باور نکردنیه که انقدر راحت دست تو طرح ببرن و دخترها رو حذف کنن! اتود هم کلی ممیزی خورد و اجازه ندادن یکی از دخترها بالای درخت باشه. حتی جایی گفتن انگار دختر میره سمت پسر که بغلش کنه پس طرح رو اصلاح کنید. این اصلاحات قبل از چاپ جلد کتاب بوده ولی برای دست بردن تو طرحی که تایید شده هیچ توجیهی وجود نداره!

💬 هنوز هم کتاب‌هایی داریم که روی جلد عکس دختران باشد. [مثلا در طرح روی جلد کتاب ریاضی دوم دبستان فقط یک دختر حضور داره و گویا دست‌کم از ۱۰ سال گذشته طرحش همین بوده: به نظر می‌رسد تغییر در جداسازی جنسیتی بوده است: یا فقط عکس مردان یا فقط عکس زنان. البته سهم مردان چندین برابر سهم زنان است، طبق معمول!

مدرسه افروز:
۱- پژوهشی درباره‌ی نقش زنان در کتاب‌های فارسی که سال ۱۳۸۶ انجام شد نشان می‌دهد از ۳۲۱۹ اسم استفاده شده در کتاب‌ها، تنها ۱۶٪ اسامی مربوط به زنان و باقی اسم‌های مردانه‌اند. از ۷۸۲ شخصیت مشهور، ۳۷ نفر زن و باقی مرد‌ هستند.

۲- از ۱۱۷۰ تصویر انسان تنها حدود ۲۴ درصد تصاویر زنان را نشان می‌دهند. از ۱۲۲ تصویر شخصیت‌های برجسته و مشهور، تنها یک تصویر زن و باقی ۱۲۱ تصویر مختص مشاهیر مرد است.

۳- پژوهشگران تنها یک تصویر از زن پرستار در کتاب کلاس دوم پیدا کرده‌اند در حالی‌ که کتاب پر از تصاویر مردان در حال انجام انواع فعالیت اجتماعی است.

در حالی‌که تصاویر مردان در حال فعالیت‌های اجتماعی به خودی خود هیچ اشکالی ندارد و نشان دهنده‌ی بخشی از جامعه است،‌ اما صرفِ نشان دادن مردان فعال و حذف نیم دیگر جامعه عادی‌سازی این عبارت است که «جای زن در خانه است!»

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن
بستن